2001-przyszłośc

W marcu 2001 roku zespół Dżem rozpoczął współprace z wokalistą i aktorem Maciejem Balcarem.

Przyjście Macka oznaczało powrót do bardziej miękkich, bardziej riedlowych form bluesa. Zdaniem Jerzego Lindera fotografa i projektanta okładek płyt który często Dżemowi towarzyszył- Maciek wniósł do zespołu młodą krew.Tłumaczył, że koncert to spektakl muzyka plus aktorstwo. Mówił, że niezależnie od utworu chłopcy z Dżemu mają takie same miny a Dżem to nie tylko "List do M." czy "Ostatnie Widzenie" ale również chwacki jak "Harley" czy ballada łotrzykowska "Whisky". Dżem rozpoczął prace nad nową płytą której tytuł miał być nazwą roczną. Lecz zamiast do studia Dżemowcy trafili do szpitala. Najpierw Beno który już dawno przestał uchodzić za okaz zdrowia a później Maciek. Ale nim wyszła płyta przed zespołem otworzyły się nowe perspektywy, mianowicie kupno nowego sprzętu, po który to wyjechali do USA, stałe miejsce do prób w Siemanowicach Śląskich zwane Bazą, samochody typu Van  z imitacjami okładek płyt na burtach i już wkrótce własne studio.To wszystko za sprawą niejakiego Henryka Musialskigo przez Dżem nazywanego Heniem lecz w prasie później figurował jako Henryk M. Tak Dżem doczekał się sponsora -barona naftowego. Niestety tacy ludzie nie są do końca uczciwi i ten też taki był. Oskarżono go o zajęcie ponad 400 mln złotych i osądzono. Wtedy również pod znakiem zapytania pojawił się film Jana Kidawy- Błońskiego pt" Skazany Na Bluesa" którego Henryk M. był sponsorem.

Paweł Berger

Praca nad filmem szczęśliwie dobiegła końca lecz premiera nie odbyła się podczas X rocznicy Ryśka lecz XI. Ale w tamtym czasie wydarzyło się coś jeszcze. W końcu wydano pierwszą płytę z Balcarem. Nie mogła ona nazywać się "2002" lub "2003" ale nie porzucono pomysłu, tak więc powstała płyta o nazwie "2004". Cóż to było ostatnie duże przedsięwzięcie zespołu w tym składzie. 26 stycznia 2005 Dżem grał koncert w Rzeszowie na początku prezentując się w formule Bez Prądu by po kilku utworach uruchomić zasilanie . Następnego dnia zaplanowane było przyjęcie urodzinowe Leszka Martinka (Menadżera Dżemu) w Katowicach, dlatego po  koncercie od razu ruszyli na Śląsk. Raz zatrzymali się na krótki posiłek, drugi raz w Trzebini by wysadzić Jurka i Ryśka Kramarczyka akustyka zespołu. Pod Jaworznem na autostradzie Toyota wpadła w poślizg uderzając w bus Dżemu. Beno Otręba trafił do szpitala w ciężkim stanie.Paweł Berger  po długiej reanimacji zmarł. Rok po śmierci Pawła zorganizowano koncert na podobieństwo "Listu Do R." "Pamięci Pawła Bergera" gdzie zamiast zaproszonych wokalistów byli klawiszowce. Od 2007 roku w Kaliszu odbywa się festiwal imienia Pawła Bergera.W październiku 2009 odbył się koncert jubileuszowy z okazji 30 urodzin bandu. Przy mikrofonie oprócz Balcara byli Sebastian Riedel syn Ryszarda oraz Jacek Dewódzki drugi wokalista Dżemu.W roku następnym został wydany album upamiętniający 30-lecie. Również w 10' roku na rynek weszła płyta  studyjna "Muza" Jesienią 2011 Dżem z Mackiem powrócił do tego co zrobił w lutym 98' z Jackiem czyli w Domu Muzyki I Tańca w Zabrzu zagrali koncert z towarzystwem Orkiestry Symfonicznej. Jesienią 2012 album wszedł do sprzedaży pod nazwą "Dżem Symfonicznie"

1995-2000

Jacek Dewódzki podczas 30 Urodzin

Gdy zespół zaprzestał pracy z Ryszardem Riedlem ogłoszono konkurs na nowego  wokalistę. Chodziło o kogoś nieznanego nie obciążonego żadnymi skojarzeniami.konkurs ten wygrał facet z głosem jak Joe Cooker- Jackiem Dewódzkim.Już na początku współpracy Dżem zadecydował że będą gali tylko nowe piosenki nagrane z Jackiem, dlatego już jesienią 94' weszli do studia. W marcu następnego roku wyszła owa płyta pod wprawdzie hard rockową nazwą "Kilka Zdartych Płyt". Publika Dżemu nie "kupiła" Dewódzkiego.

Uznaliśmy, że skoro inni mogą grac nasze numery.To czemu my nie możemy? - mówił Beno Otręba. Gdy wrócili do korzeni myśl że Jacek zostanie przy mikrofonie była realna. Dżemowcy uznali, że próbą dla polskiego Joe Cookera będzie " List do R. na 12 głosów"

Wreszcie wyszedłem i usłyszałem oklaski przemieszane z gwizdami, nawet śmignęła jakaś butelka. Trzymam się mikrofonu, żeby nie zaliczyć gleby i czekam na " Malowanego Ptaka". A tu Adaś się rąbnął i zaczyna grac "List do M."-wspominał Jacek po chwili szybko dodaje- Wiele osób podchodziło do mnie, gratulowało.

Dewódzki przeszedł próbę ognia i wody publiczność była zadowolona.dżem znów łapał pion jak np. Otrzymanie nagrody dla Jurka i Adama pisma "Gitara i bas".Styczyński- powiem krótko, należało mi się. Poprawiała się również kondycja finansowa sekstetu ze śląska.Adam sprawił sobie nowego VW Golfa a Jurek Forda Sierre i obaj zaliczyli groźne wypadki samochodowe.W roku 1997 Dżem szykował się do wydania nowej powracającej do korzeni płyty"Pod Wiatr". Lecz poza "To tylko dwa piwa" i "Tylko dla wybranych" efekt jest mierny.Ale już rok później w dniach 22 i 23 lutego odbyły się dwa  koncerty w Państwowej Operze Śląskiej W Bytomiu gdzie Dżem zagrał z towarzystwem orkiestry symfonicznej. To właśnie Dżem jest pierwszym zespołem rockowym w Polsce który zrobił coś takiego. W 2000 roku nagrali jeszcze jedną płytę pt" Byc Albo Mieć" która zdaniem Dariusza Duszy autora tekstów z " Malowanym Ptakiem" na czele znanego głównie z tekstów Shakin' Dudiego- jest najgorszą płytą na jaką dla nich pisałem. Jak widać  płyty z doby Dewódzkiego nie są chwalone przez fanów, recenzentów i samych muzyków. Frekwencja na koncertach spadała dlatego też Dżemowcy postanowili szukać nowego wokalisty bardziej...riedlowego, i na początku 2001 roku taki wokalista się znalazł.

1973-1994

Grób Ryśka w Tychach na cmentarzu na Wartogłowcu.

Dżem powstał w 1973 roku w grudniu tego samego roku dołączył do nich Ryszard Riedel. Skład grupy często się zmieniał. W roku 1979 w czasie pobytu w mazurskich Wilkasach muzycy zadecydowali, że nie przestaną grac.Na przeglądzie muzyków amatorskich w Tychach w 1980 r. zdobyli pierwszą nagrodę. Kilka miesięcy później w Jarocinie na I ogólnopolskim przeglądzie muzyków młodej generacji otworzyły się dla nich wrota do wielkiej sceny rockowo-bluesowej. Muzycy Dżemu byli zapraszani na różne bluesowe festiwale, imprezy oraz grali samodzielne koncerty. Nagrywali również single.Machina zespołu na jakiś czas zatrzymała się, muzycy nie wierzyli w zespół. Gdy upadł zespół Krzak który przyćmiewał gwiazdę Dżemu  dla naszych muzyków okazało się to powrotem do wielkiej sceny. W 1984 pod swoje skrzydła Dżem zabrał Marcin Jacobson  jeden z najlepszych menago w Polsce. Już po kilku miesiącach chłopcy weszli do studia by utrwalić na taśmie takie utwory jak "Czerwony jak cegła" czy "Whisky". Całość nazywała się "Cegła". Wtedy już Dżem otworzył sobie studia nagraniowe. Praktycznie z roku na rok nagrywali nowe płyty koncertowe jak i studyjne. Współpracowali z wieloma gwiazdami . Po współpracy z Tadeuszem Nalepą została nawet płyta "Numero Uno". Z dniem 1.I.1991 ruszyła firma Dżem Spółka Cywilna. Z czasem z wokalista Ryszardem Riedlem było coraz gorzej. Ostatni koncert z Ryśkiem odbył się 16 marca 1994 w kinie Związkowiec w Krakowie.Na przełomie maja i czerwca zespół zadecydował, że zaprzestanie współpracy z Ryśkiem. Rysiek zmarł 30 lipca 1994 w Chorzowie. Jesienią 1994 ukazał się film dokumentalny Petra Aleksowskiego pt."Dżem" W grudniu 94' została wydana płyta "Akustycznie Suplement"- Ostatni owoc pracy Dżemu Riedlem.

Krótko o Ryśku

Rysiek Henryk Riedel

Urodzony 7 IX 1956 r. w Chorzowie. Będąc dzieckiem pragnął zostać  Indianinem.

Jego bohaterami tamtych lat byli Winetoo , Geronimo, Ukas i  Ostatni Mohikanin.    

Jako  21 latek ożenił się z Małgorzatą     ( Golą) Rok później na świat przyszedł Sebastian obecnie wokalista zespołu Cree a  W 1980 r. córka Karolina.

Do zespołu Jam dołączył w 1973 r . Śpiewał i grał na harmonijce ustnej

Po jakimś czasie Rysiek zaczął postępować  z tylko sobie znanymi zasadami. Opuszczał próby , koncerty. Przyjaciele i rodzina wysyłali go na odwyki ale bez skutecznie

Nadszedł rok 1994. Wyniszczony narkotykami Rysiek pod presją bliskich został wysłany na terapię.

Zaczęto szuka nowego wokalisty, miała to by motywacja Riedla

Pomnik Ryszarda Riedla w Tychach.Po prawej Sebastian Riedel. po lewej Sylwester Kramek

13 lipca 1994r. bardzo chory trafił do szpitala w Chorzowie. Przez okno „jeden z niewinnych” podał mu ostatnią działkę w jego życiu. 30 lipca 1994 r. Rysiek nie żyje! Przyczyną śmierci była niewydolność serca pogrzeb odbył się  3 sierpnia. W roku 1994 powstał film pt "Sen o Victorii" poświęcony Ryśkowi. W 1999 spod pióra Jana Skaradzińskiego autora książki "Dżem Ballada o Dziwnym Zespole" wyszła książka " Rysiek". W dziesiątą rocznice śmierci Richarda Nakręcono film w reżyserii Krzysztofa Magowskiego "Siemacie Ludzie" w którym zawarte były wywiady z rodziną i znajomymi polskiego Jima Morrisona. Rok później powstał film biograficzny " Skazany Na Bluesa" gdzie w rolę Ryśka wcielił się Tomasz Kot. W filmie zagrali również wszyscy członkowie Dżemu samych siebie z wyjątkiem Balcara który zagrał przyjaciela Ryśka Indianera. Naprzeciwko urzędu miasta w Tychach stanął pomnik Ryszarda Riedla- najwybitniejszego mieszkańca Tychów oraz najlepszego polskiego wokalistę.

Blues w pigułce

To już trzy dekady zespołu Dżem, lecz jakby dobrze spojrzeć nawet więcej.

Ryszard Riedel

Mimo iż zespół doświadczył różnych niepowodzeń; śmierć Ryśka i Pawła, koniec współpracy z Henrykiem M. oraz cierniste lata 1994-2000. To jednak swoim uporem i determinacją panowie B, O  i S pokazali nam jak ważne jest dla nich   granie, jak ważny jest blues, jak ważny jest Dżem

Rawa blues 1993

Dżem nie był zawsze do końca przyjmowany ciepło. Dopiero w połowie pierwszej dekady XXI w. doczekali się pierwszego własnego DVD, media długo nie były im przychylne. Od debiutu w Jarocinie 1980 roku do Olsztyńskich Nocy  Bluesowych gdzie zaczęli prace z menadżerem z prawdziwego zdarzenia czyli Marcinem Jacobsonem mineły cztery lata w których zespół niemal się rozleciał. To właśnie po rozpoczęciu pracy z Jacobsonem kiedyś zajmującym się zespołem Krzak Dżem wkroczył do pierwszej ligi polskich muzyków rockowo- bluesowych.